Nieuws

MARIO vragenlijst over stemming en veerkracht voor ouders met een stemmingsstoornis en hun kinderen

Geplaatst op: 26 april 2017 | Deel dit bericht op twitter

We weten dat kinderen die één of meerdere ouders met een stemmingsstoornis hebben, een verhoogd risico hebben om zelf een stemmingsstoornis te ontwikkelen, maar we weten ook dat bepaalde factoren kinderen kunnen beschermen tegen een stemmingsstoornis. Momenteel zijn we bezig met de voorbereiding van een nieuw Nederlands onderzoek over dit onderwerp, de MARIO studie over stemming en veerkracht. Bij deze voorbereiding willen we graag families betrekken waarvan een van de ouders een stemmingsstoornis heeft (depressie of bipolaire stoornis), en waarvan minimaal één kind tussen de 12 en 30 jaar is.

Door een aantal vragen te stellen aan ouders met stemmingsstoornis en aan kinderen van ouders met een stemmingsstoornis, willen we graag meer te weten komen over 1) of ouders hun kinderen over hun stoornis vertellen, 2) of er aandacht voor de kinderen is in hun behandelingstraject, en 3) of ouders het goed zouden vinden om hun kinderen te laten screenen op mogelijke problemen en om hun kinderen deel te laten nemen aan preventieve trainingen.

Lees hier meer over het onderzoek en de MARIO vragenlijst

Masterclass Bipolaire Stoornissen 2017

Geplaatst op: 20 april 2017 | Deel dit bericht op twitter

De behandeling van en zorg voor patienten met een bipolaire stoornis is specialistenwerk. Verpleegkundigen en ervaringsdeskundigen worden steeds meer betrokken bij de behandeling, een tendens die KenBiS van harte toejuicht. KenBiS heeft daarom het initiatief genomen tot een masterclass bipolaire stoornissen. Sinds 2007 vindt deze masterclass jaarlijks plaats.

Ook in 2017 zal door KenBiS de masterclass bipolaire stoornissen opnieuw georganiseerd worden. Inschrijven voor de masterclass is inmiddels mogelijk.
Algemene informatie en de mogelijkheid om in te schrijven is hier te vinden.

World Bipolar Day 2017

Geplaatst op: 17 maart 2017 | Deel dit bericht op twitter

Elk jaar op 30 maart, de geboortedag van Vincent van Gogh, is het World Bipolar Day. Vincent van Gogh werd postuum gediagnosticeerd als mogelijk een bipolaire stoornis te hebben gehad. De boodschap van World Bipolar Day is om wereldwijd aandacht te vragen voor de bipolaire stoornis en stigma tegen te gaan. Door internationale samenwerking is het doel om wereldwijd informatie te geven over de bipolaire stoornis om zo meer begrip voor en kennis over de stoornis te creëren.

Meer informatie over de initiatieven rond World Bipolair Day zijn hier te vinden.

Bijbetalen voor Camcolit®

Geplaatst op: 13 maart 2017 | Deel dit bericht op twitter

Voor het merkpreparaat Camcolit dient sinds kort te worden bijbetaald.
Wanneer 100 tabletten worden afgeleverd moet € 12,73 worden afgerekend.
Dat wordt lang niet altijd vergoed door de zorgverzekeraar.

De firma die Camcolit levert is veranderd. De nieuwe leverancier, Essential Pharma, heeft direct de prijs verhoogd. Helaas is dit niet tevoren gemeld, waardoor veel patiënten bij de apotheek zijn overvallen met de mededeling dat voor dit merk moet worden bijbetaald.

Het Kenniscentrum Bipolaire Stoornissen vindt deze plotse wijziging onverantwoord.

In de Multidisciplinaire Richtlijn Bipolaire Stoornissen uit 2015 wordt geadviseerd een merkpreparaat te gebruiken. Dat zijn Camcolit en Priadel. Hiervoor zijn verschillende redenen:
– Lithiumcarbonaat, het merkloze preparaat, bestaat in verschillende doseringen. Camcolit en Priadel bestaan alleen in tabletten van 400 mg. Het is echter geen probleem om een tablet van Camcolit of Priadel van 400 mg te breken om de gewenste dosis te verkrijgen. Een merkpreparaat leidt daarom tot minder vergissingen. Dat is belangrijk omdat fouten bij lithium tot grote problemen kunnen leiden.
– De merkpreparaten, Camcolit en Priadel, hebben een meer vertraagde afgifte. Omzetten naar een niet-merkpreparaat vereist daarom extra bloedcontroles.
– Camcolit en Priadel smaken minder vies dan lithiumcarbonaat. Veel mensen krijgen lithiumcarbonaat bijna niet weggeslikt en krijgen er een vieze smaak van in de mond. Bij een zo belangrijk medicijn dat dagelijks moet worden gebruikt, is dat zeer onwenselijk.

Wij adviseren patiënten over te stappen op Priadel, als de bijbetaling bij Camcolit een probleem is. Voorkomen dient te worden dat zij om financiële redenen stoppen met het gebruik van lithium. Dit kan ernstige gevolgen hebben: grote schade door een manie of bijvoorbeeld suïcide in een depressieve fase.

Meer informatie over de verschillende soorten lithium op: http://www.allesoverlithium.nl/soorten-lithium/

Symposium ‘Stabiel en dan?’ SCBS Bipolaire Stoornissen Dimence 2 november 2017

Geplaatst op: 3 maart 2017 | Deel dit bericht op twitter

Op donderdag 2 november aanstaande organiseert het SCBS Bipolaire Stoornissen van Dimence, het symposium ‘Stabiel en dan?.

Dit symposium voor professionals werkzaam met patiënten met een bipolaire stoornis zal zich inhoudelijk richten op de euthyme fase in de bipolaire stoornis. Wij zijn er trots op dat Ernst Bohlmeijer, hoogleraar mental health promotion, en Ralph Kupka, hoogleraar bipolaire stoornissen, hun medewerking zullen verlenen aan dit symposium.
Daarnaast zal Silvio van den Heuvel, onderzoeker en docent verpleegkunde en ethiek, spreken over zelfmanagement(-ondersteuning) bij een bipolaire stoornis en zal Paul Daemen, regiocoördinator van de Vereniging voor Manisch Depressieven en Betrokkenen (VMDB), het onderwerp ‘Stabiel en dan?’ benaderen vanuit patiëntperspectief.
Het symposium richt zich op de patiënt met een bipolaire stoornis in de euthyme fase. Het thema zal door de verschillende sprekers vanuit veel invalshoeken belicht worden. Daarnaast zijn er workshops waarin, naast presentaties, de deelnemers ook uitgedaagd worden om zelf aan de slag te gaan.

Symposium ‘Het ontregelde brein’ 1 maart 2017 UCP/UMCG Groningen

Geplaatst op: 19 januari 2017 | Deel dit bericht op twitter

Symposium – Het Ontregelde Brein – 1 maart 2017

Er zijn de laatste jaren steeds meer aanwijzingen dat patiënten met een bipolaire stoornis, schizofrenie of een andere psychiatrische aandoening een ontregeling van hun immuunsysteem hebben. Er kan daarbij sprake zijn van een verhoogde activatie van verschillende bij de immuunreactie betrokken lichaamscellen met verhoogde afgifte van cytokines (signaalmoleculen). Deze activatie kan van invloed zijn op het serotoninemechanisme en andere biologische systemen die bij psychiatrische aandoeningen een rol spelen. Ook zijn er aanwijzingen dat ontstekingsremmende geneesmiddelen een bijkomend gunstig effect kunnen hebben in de behandeling. 

Op woensdag 1 maart 2017 organiseert het Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) van het Universitair Medisch Centrum Groningen een symposium over neuroinflammatie bij psychiatrische stoornissen: Het Ontregelde Brein. Verschillende sprekers van de Rijksuniversiteit Groningen, Erasmus Medisch Centrum en de Katholieke Universiteit Leuven zullen u bijpraten over de laatste vernieuwende ontwikkelingen en inzichten in de psychiatrische ziektemechanismen.

Programma

09.45 uur      Inschrijving + koffie
10.20 uur      Opening door prof. dr. W.A. Nolen
10.30 uur      Drs. B.C.M. Haarman – “Het ontregelde brein”
10.55 uur       Drs. K. Becking – “Immuun dysregulatie in unipolaire en bipolaire depressie”
11.20 uur       Drs. I. Jonker – ”Inflammatie in psychopathologie: oorzaken en behandelopties”
11.45 uur       Prof. dr. R.A. Schoevers – “Anti-inflammatoire medicatie voor de behandeling van
stemmingsstoornissen; the proof of the pudding”
12.10 uur       Lunch
13.00 uur      Prof. dr. H.A. Drexhage – “Op weg naar een immuun-neuro-endocrien ontwikkelingsmodel voor bipolaire stoornis. Het draait allemaal om biologische evenwichtsreacties”
13.30 uur      Dr. B.J.L. Eggen – “Microglia, de immuun detectoren van het centrale zenuwstelsel”
13.55 uur       Prof. dr. J.D. Laman – “Bacterieel peptidoglycan als een factor in breinontwikkeling en ontsteking”
14.25 uur       Prof. dr. S. Claes – “Stress en inflammatie bij stemmingsstoornissen: de rol van epigenetica”
14.55 uur       Afsluiting door prof. dr. R.A. Schoevers

U wordt van harte uitgenodigd voor het symposium dat zal plaatsvinden op woensdag 1 maart a.s. in de Rode Zaal van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Voor dit symposium is accreditatie aangevraagd bij de NVvP en V&VN. Er zijn geen kosten aan deelname verbonden. Inschrijven kan tot 13 februari 2017. Nadere informatie en Inschrijven voor dit symposium kan door een mail te sturen aan mw. R. Bolt (r.bolt@umcg.nl).

Aansluitend aan het symposium zal Benno Haarman  zijn proefschrift “The Dysregulated Brain – A psychoimmunological approach to bipolar disorder” verdedigen in het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen.

Promotie Benno Haarman

Geplaatst op: 21 december 2016 | Deel dit bericht op twitter

Benno Haarman zal op 1 maart 2017 zijn proefschrift “The Dysregulated Brain – A psychoimmunological approach to bipolar disorder” verdedigen. De openbare verdediging begint om 16.15 uur in het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen. Met dit proefschrift onderzocht Benno de rol van het immuunsysteem in de pathofysiologie van de bipolaire stoornis, via verschillende benaderingen.

Voorafgaand aan de verdediging organiseert het Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) van het UMC Groningen een symposium over neuroinflammatie bij psychiatrische stoornissen: Het ontregelde brein. Verschillende sprekers van de Rijksuniversiteit Groningen, Erasmus Medisch Centrum en de Katholieke Universiteit Leuven zullen tijdens dat symposium, dat gehouden wordt in de Rode Zaal van het UMCG, spreken over de laatste vernieuwende ontwikkelingen en inzichten in de psychiatrische ziektemechanismen.

In het proefschrift stelt Benno dat voor een volledig begrip van de pathofysiologie van de bipolaire stoornis de neurobiologie van alle fysiologische niveaus bij haar verklaringen betrokken moet worden. In het eerste deel van dit proefschrift worden studies beschreven naar ontstekinggebonden genexpressie in witte bloedcellen en het acute fase-eiwit ‘C-reactive protein’. Met een nieuw ontwikkelde grafische methode ‘feature-expression heat map’ werd de relatie tussen ontstekinggebonden genexpressie en psychiatrische symptomen onderzocht. In nader onderzoek bleek dat in tegenstelling tot de oorspronkelijke hypothese, ontstekinggebonden genexpressie geen diagnostische biomarker voor bipolaire stoornis, maar veeleer geassocieerd met het verkeren in een manische of depressieve episode. De biomarker ‘C-reactive protein’ zoals gemeten in de praktijk bleek niet bruikbaar om het ziektebeloop van de bipolaire stoornis te voorspellen. In het proefschrift worden de ruimtelijke en temporele complexiteit van het brein al een belangrijke verklaring aangevoerd waarom het ontwikkelen van valide biomarkers in de psychiatrie tot nu toe zo problematisch is gebleken.

In het tweede deel van het proefschrift worden de resultaten van onderzoek naar het neuroimmuunsysteem met een gecombineerde beeldvormingsstudie besproken. Hierbij ging speciale aandacht uit naar de microglia, de immuuncellen van het brein. Gesteld werd dat de gliacellen (waaronder microglia, astrocyten en oligodendrogliacellen) waarschijnlijk een belangrijke schakel in de pathofysiologie van de bipolaire stoornis vormen. Met behulp van neuroinflammatie positron emissietomografie (PET) werd aangetoond dat er daadwerkelijk neuroinflammatie in het brein van patiënten met een bipolaire stoornis is. Daarnaast werden er bij deze patiënten met magnetische resonantie spectroscopie (MRS) aanwijzingen gevonden voor een gedifferentieerde functie van microglia, waarbij sommige microglia geprogrammeerde celdood (apoptose) induceren en andere nieuwvorming van cellen (neurogenese) stimuleren. Ten slotte werd door middel van diffusietensorbeeldvorming (DTI) aanwijzingen gevonden voor een neutraliserend effect van lithium op de wittestofafwijkingen die gevonden worden bij patiënten met een bipolaire stoornis.

Het promotieonderzoek werd uitgevoerd onder begeleiding van de (co)promotores prof. dr. Willem Nolen en prof. dr. Hemmo Drexhage, dr. Rixt Riemersma – Van der Lek en dr. Huib Burger. Benno Haarman (1978) is als onderzoeker werkzaam bij de Rijksuniversiteit Groningen en als psychiater en hoofd behandelzaken van de afdeling Stemming- en Angststoornissen bij het Universitair Centrum Psychiatrie van het UMC Groningen.

 

Oproep voor deelname aan korte enquête over lithium-monitoring in de dagelijkse praktijk.

Geplaatst op: 4 december 2016 | Deel dit bericht op twitter

Op de KenBiS Klinisch Wetenschappelijke Vergadering in september 2016 heeft Mariette Nederlof, MSc, een internationaal onderzoek geïntroduceerd naar de monitoring van lithiumbehandeling in de dagelijkse praktijk. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de Vakgroep Farmaceutische Wetenschappen van de Universiteit Utrecht.

Zoals toen aangekondigd worden behandelaars die lithium voorschrijven graag uitgenodigd om deel te nemen aan dit onderzoek. 

Hoe kunt u bijdragen aan dit onderzoek?
U wordt gevraagd een korte enquête in te vullen, die u kunt vinden op de website www.bit.ly/lithiumsurvey.
De enquête is Engelstalig vanwege het internationale karakter van de studie. Deelname is geheel anoniem en neemt ongeveer 15 minuten in beslag.

KenBiS Willem Nolen Prijs 2016 uitgereikt aan Susan Zyto

Geplaatst op: 23 november 2016 | Deel dit bericht op twitter

Bij zijn emeritaat in 2013 heeft professor Willem Nolen samen met KenBiS een prijs ingesteld voor initiatieven op het gebied van wetenschappelijk onderzoek bij bipolaire stoornissen, en producten of voorstellen die in het afgelopen jaar hebben geleid tot betere zorg voor patiënten met een bipolaire stoornis of hun naastbetrokkenen.

De prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan de initiatiefnemer van een dergelijk project. wnp
De prijs wordt aangekondigd via de KenBiS website en voordrachten voor de prijs komen dan ook veelal vanuit de brede kring van KenBiS en VMDB.

De prijs bestaat uit een bronzen beeldje, gemaakt door de kunstenares Jennifer Hoes.

Uit de voordrachten die dit jaar zijn ingestuurd heeft de jury, voor 2016 bestaande uit Eric Spierings namens de VMDB, Koen Grootens namens de KenBiS deelnemersraad, en Ralph Kupka als voorzitter van KenBiS, zoals gebruikelijk drie personen genomineerd.

De prijsuitreiking vond op 22 november plaats tijdens het 13e Najaarssymposium Bipolaire Stoornissen in de Jaarbeurs in Utrecht.

Dr. Rocco Hoekstra, psychiater bij Antes in Rotterdam, is genomineerd vanwege zijn initiatief voor het in 2015 oprichten van de website “Alles over Lithium”. Op deze website staat naast algemene informatie voor Lithium gebruikers en naastbetrokkenen, ook specifieke informatie voor huisartsen, omdat in de praktijk blijkt dat veel huisartsen niet over voldoende kennis beschikken over Lithium. Een panel met deskundigen is beschikbaar via de website voor patiënten, naastbetrokkenen en huisartsen. Rocco Hoekstra is al lang actief in de zorg voor mensen met een bipolaire stoornis.

Hij actualiseerde het voorlichtingsboek van wijlen Hans Kamp, ooit de oprichter van de roemruchte Lithiumplus Werkgroep, en is ook al lang actief binnen het kenniscentrum KenBiS. Met de website “Alles over Lithium” doet hij op en innovatieve manier aan kennisverspreiding en verbetering van de zorg.

Dr. Esther Mesman, GZ-psycholoog in het UMC-Utrecht, is genomineerd voor haar onderzoek “At risk for bipolar disorder”, waarop zij in 2015 in Groningen promoveerde. Zij deed haar onderzoek in het UMC Utrecht in het kader van het grote project Kinderen van Bipolaire Ouders, kortweg KBO, onder leiding van Manon Hillegers en Willem Nolen. Zij treedt daarmee in een groeiende reeks van succesvolle promovendi. Dit onderzoeksproject, dat al meer dan 15 jaar loopt, heeft belangwekkende informatie opgeleverd over de risico’s voor kinderen van iemand met een bipolaire stoornis. Het geeft daarmee antwoorden op de vele vragen die hieromtrent leven, zowel in de wetenschappelijke wereld als onder patiënten en hun familie. Na afronding van haar promotie is Esther werkzaam in het UMC Utrecht als clinicus en als postdoc bij de het Purpose onderzoek, een Europese omega-3-vetzuur trial bij jongeren met verhoogd risico op psychotische stoornissen.

Drs. Susan Zyto, klinisch neuropsycholoog bij GGZ Noord-Holland Noord, is genomineerd vanwege haar onderzoek “A combined group and individual functional remediation program for patients with bipolar I disorder”. Tijdens haar opleiding tot klinisch neuropsycholoog werd zij geconfronteerd met de cognitieve functiestoornissen die mensen met een bipolaire stoornis kunnen hebben, ook als ze weer uit een ziekte-episode zijn. Het intrigeerde haar, ook omdat er vooralsnog weinig behandelingsmogelijkheden beschikbaar zijn. Zij ontwikkelde een geheel nieuwe behandelmodule, bestaande uit zes groepssessies met patiënten en hun partner, en zes individuele sessies. Doel van deze behandeling was om patiënten meer grip te laten krijgen op hun aandachts- concentratie en geheugenproblemen, en om ook hun partners meer inzicht daarover te geven. De pilotstudie die zij opzette en uitvoerde leidde opvallend snel tot een mooie publicatie in het Journal of Affective Disorders. Het is een innovatief en veelbelovend behandelmodel dat het verdient om verder uitgewerkt te worden.

De jury heeft besloten om de prijs uit te reiken aan Susan Zyto. De jury prijst haar initiatief om een geheel nieuwe behandeling te ontwikkelen op het gebied van cognitieve functiestoornissen bij mensen met een bipolaire stoornis, en deze meteen op voortvarende wijze te onderzoeken. Wij hopen ook dat deze Willem Nolen Prijs een aanmoediging zal vormen om op deze ingeslagen weg verder te gaan.